Fundacja OnkoCafe – Razem Lepiej zaprezentowała najnowsze opracowanie poświęcone doświadczeniom mężczyzn chorujących na raka prostaty. Raport „Ścieżka raka prostaty – okiem pacjenta” powstał w oparciu o dwie ogólnopolskie ankiety przeprowadzone w latach 2024-2025 wśród 248 respondentów. Dokument pokazuje drogę pacjenta od pierwszych sygnałów choroby, przez diagnostykę, aż po leczenie i funkcjonowanie po terapii, odsłaniając przy tym zarówno mocne strony systemu, jak i jego niedostatki.
Zebrane dane wskazują, że wielu mężczyzn zbyt długo odkłada wizytę u lekarza. Blisko połowa badanych zgłosiła się na konsultację dopiero po upływie ponad sześciu miesięcy od pojawienia się niepokojących objawów, takich jak podwyższony poziom PSA czy problemy z oddawaniem moczu. Jednocześnie część przypadków została wykryta przypadkowo, bez wyraźnych symptomów. Eksperci podkreślają, że w przypadku raka gruczołu krokowego czas odgrywa kluczową rolę – im późniejsze rozpoznanie, tym większe ryzyko bardziej zaawansowanego stadium choroby oraz konieczności zastosowania intensywniejszego leczenia.
Choć 83% respondentów deklaruje znajomość badania PSA, to aż 37% przyznaje, że ich ogólna wiedza na temat samej choroby i dostępnych metod terapii jest ograniczona. W praktyce oznacza to, że pacjenci często wiedzą o istnieniu podstawowych badań, ale nie rozumieją w pełni możliwych scenariuszy leczenia ani konsekwencji poszczególnych decyzji terapeutycznych.
Raport zwraca także uwagę na trudności organizacyjne. 45,1% ankietowanych finansowała przynajmniej część badań diagnostycznych z własnych środków, aby przyspieszyć proces rozpoznania. U części pacjentów proces przebiegał sprawnie i trwał kilka tygodni, jednak 27,5% respondentów podało, że od podejrzenia raka do wdrożenia leczenia minęło ponad trzy miesiące. Taki stan rzeczy rodzi poczucie niepewności i wymusza na chorych samodzielne koordynowanie kolejnych etapów postępowania medycznego.
W opracowaniu podkreślono również, że współczesna medycyna dysponuje szerokim wachlarzem metod terapeutycznych – od leczenia operacyjnego i radioterapii, przez terapię hormonalną, aż po nowoczesne rozwiązania stosowane w zaawansowanych stadiach choroby, w tym terapię radioligandową z użyciem lutetu-177. Ich skuteczność zależy jednak od właściwej kwalifikacji, dostępu do nowoczesnej diagnostyki oraz sprawnej organizacji całego procesu leczenia.
Jednym z istotnych wniosków jest niejasność ról poszczególnych specjalistów w oczach pacjentów. Część badanych nie ma pewności, kto odpowiada za podejmowanie kluczowych decyzji terapeutycznych – urolog czy onkolog – ani kiedy do procesu włącza się kolejny specjalista. Brak tej wiedzy potęguje poczucie chaosu i utrudnia budowanie zaufania do systemu.
Najczęściej powtarzającym się problemem pozostaje jednak komunikacja. Wielu pacjentów sygnalizuje niedostateczne omówienie wyników badań, brak wyczerpujących informacji o możliwych skutkach ubocznych terapii oraz ograniczony dostęp do wsparcia psychologicznego. Diagnoza nowotworu to dla większości mężczyzn silne obciążenie emocjonalne, dlatego potrzeba rozmowy, empatii i jasnych wyjaśnień jest szczególnie duża. Tymczasem realia systemowe – presja czasu i obowiązki administracyjne – często ograniczają przestrzeń na pogłębiony dialog.
Choć lekarz pozostaje głównym źródłem informacji, wielu pacjentów (53%) sięga przede wszystkim po wiedzę z Internetu. To pokazuje, że w sytuacji niedosytu informacji w gabinecie chorzy szukają odpowiedzi na własną rękę, co nie zawsze gwarantuje dostęp do rzetelnych treści.
Wnioski z raportu wyraźnie wskazują, że wyzwaniem nie jest wyłącznie dostęp do nowoczesnych terapii. Równie ważne są: sprawna diagnostyka, krótszy czas oczekiwania na świadczenia, ciągłość opieki, rehabilitacja oraz wsparcie psychoonkologiczne. Rak prostaty coraz częściej ma charakter przewlekły, a pacjenci żyją z nim przez wiele lat, dlatego potrzebują modelu opieki, który łączy skuteczność medyczną z przejrzystością procedur i partnerską komunikacją.
Fundacja zapowiada, że publikacja raportu to dopiero początek dalszych działań edukacyjnych i rzeczniczych. Celem jest poprawa organizacji ścieżki pacjenta oraz zwiększenie świadomości społecznej, tak aby diagnoza raka prostaty nie oznaczała dodatkowo walki z systemem, lecz dostęp do skoordynowanej i zrozumiałej opieki.
Źródło: www.medicalpress.pl
