Jak informowaliśmy, poseł Jarosław Wałęsa zwrócił się do Ministra Zdrowia z interpelacją dotyczącą możliwości stworzenia Narodowej Strategii Zdrowia Mężczyzn. Resort odpowiedział na pytania dotyczące planów opracowania takiego dokumentu, przedstawił dane o udziale mężczyzn w programach profilaktycznych oraz zapowiedział dalsze działania mające zachęcać ich do większej troski o zdrowie.
Poseł Jarosław Wałęsa w swojej interpelacji zwrócił uwagę na niepokojące dane dotyczące zdrowia polskich mężczyzn, w tym krótszą długość życia, wyższą umieralność oraz niższy udział w badaniach profilaktycznych w porównaniu z kobietami. Zapytał między innymi, czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi prace nad kompleksową strategią poświęconą zdrowiu chłopców i mężczyzn, czy planuje jej opracowanie w przyszłości, jaki jest udział mężczyzn w programach profilaktycznych oraz jakie działania będą podejmowane w celu poprawy sytuacji.
Resort nie planuje odrębnej strategii
W odpowiedzi Ministerstwo Zdrowia poinformowało, że obecnie nie prowadzi prac nad odrębną Narodową Strategią Zdrowia Mężczyzn. Resort podkreśla jednak, że kwestie związane ze zdrowiem mężczyzn są uwzględniane w wielu istniejących programach zdrowotnych i działaniach systemowych.
Ministerstwo wskazało na szereg inicjatyw, które mają znaczenie także dla zdrowia mężczyzn. Należą do nich między innymi Narodowy Program Zdrowia na lata 2021–2026, Narodowy Program Chorób Układu Krążenia na lata 2022-2032, Narodowa Strategia Onkologiczna oraz działania realizowane w ramach Krajowej Sieci Kardiologicznej i Krajowej Sieci Onkologicznej. Ważnym elementem są również programy profilaktyczne realizowane w podstawowej opiece zdrowotnej, w tym program „Moje Zdrowie – Bilans Zdrowia Osoby Dorosłej”, a także rozwój opieki koordynowanej i działania na rzecz zdrowia psychicznego.
Profilaktyka nowotworów i nowe programy
Szczególną uwagę poświęcono profilaktyce nowotworów występujących u mężczyzn. Ministerstwo przypomniało, że zgodnie z Narodową Strategią Onkologiczną w 2028 roku planowane jest uruchomienie finansowanego przez Narodowy Fundusz Zdrowia programu badań przesiewowych raka gruczołu krokowego dla mężczyzn z grup wysokiego ryzyka. Polska uczestniczy również w europejskim projekcie PRAISE-U, którego wyniki mają zostać wykorzystane przy opracowywaniu krajowego programu badań przesiewowych. Równolegle prowadzone są prace nad wdrożeniem programu badań przesiewowych raka płuca z wykorzystaniem niskodawkowej tomografii komputerowej, skierowanego do osób szczególnie zagrożonych zachorowaniem, wśród których znajduje się wielu wieloletnich palaczy.
Odpowiadając na pytanie o możliwość stworzenia odrębnej strategii zdrowia mężczyzn, Ministerstwo Zdrowia stwierdziło, że obecnie nie są prowadzone takie prace i nie określono terminu ich rozpoczęcia. Jednocześnie podkreślono, że resort monitoruje potrzeby zdrowotne społeczeństwa oraz analizuje skuteczność prowadzonych działań. Wyniki tych analiz mają być wykorzystywane przy projektowaniu przyszłych rozwiązań systemowych służących poprawie zdrowia Polaków, w tym także mężczyzn.
Mężczyźni rzadziej korzystają z profilaktyki
Istotną część odpowiedzi stanowiły dane dotyczące udziału mężczyzn w publicznych programach profilaktycznych. W programie „Moje Zdrowie – Bilans Zdrowia Osoby Dorosłej” w 2025 roku uczestniczyło 526 925 mężczyzn i 934 700 kobiet, co oznacza, że mężczyźni stanowili około 36 proc. wszystkich uczestników. W 2026 roku udział mężczyzn wzrósł do około 40 proc., jednak nadal pozostaje niższy niż udział kobiet.
Podobne tendencje widoczne są w innych programach profilaktycznych. W programie profilaktyki chorób układu krążenia mężczyźni stanowili 41 proc. uczestników w 2024 roku oraz 42 proc. w latach 2025–2026. Z kolei w programie badań przesiewowych raka jelita grubego udział mężczyzn wyniósł 44 proc. wszystkich badanych. Co istotne, wśród uczestników tego programu nowotwór rozpoznano u 988 mężczyzn i 739 kobiet, co pokazuje znaczenie regularnych badań dla tej grupy pacjentów.
Ministerstwo zwróciło również uwagę na wyniki ankiety „10 dla Serca” dostępnej w aplikacji mojeIKP. Analiza blisko 158 tysięcy ankiet wykazała, że jedynie około jedna trzecia respondentów to mężczyźni. Zdaniem resortu wyniki te potwierdzają konieczność dalszego wzmacniania działań zachęcających mężczyzn do korzystania z badań profilaktycznych oraz narzędzi służących monitorowaniu stanu zdrowia.
W odpowiedzi podkreślono również skalę wyzwań zdrowotnych dotyczących mężczyzn. Według danych z Map Potrzeb Zdrowotnych przeciętne dalsze trwanie życia przy urodzeniu wynosi 74,07 lat dla mężczyzn i 81,75 lat dla kobiet. Różnica ta stanowi jeden z argumentów przemawiających za intensyfikacją działań profilaktycznych i edukacyjnych skierowanych do mężczyzn.
Plany zwiększenia udziału mężczyzn w profilaktyce
Ministerstwo Zdrowia przedstawiło także plany dotyczące zwiększenia uczestnictwa mężczyzn w badaniach profilaktycznych. Wśród zapowiadanych działań znalazł się dalszy rozwój programu „Moje Zdrowie”, rozbudowa opieki koordynowanej w podstawowej opiece zdrowotnej oraz rozwijanie cyfrowych narzędzi profilaktycznych, takich jak projekt „10 dla Zdrowia”, kalkulatory ryzyka sercowo-naczyniowego czy funkcja „Wiek Serca”. Resort zamierza również wykorzystywać Internetowe Konto Pacjenta oraz aplikację mojeIKP do wysyłania spersonalizowanych przypomnień o zalecanych badaniach.
W zakresie działań informacyjnych i edukacyjnych planowane są kampanie promujące profilaktykę zdrowotną mężczyzn. Do końca 2026 roku przewidziano między innymi audycje edukacyjne poświęcone profilaktyce nowotworów męskich, wysyłkę powiadomień do użytkowników aplikacji mojeIKP, ogólnopolską kampanię realizowaną w ramach akcji Movember oraz działania promocyjne w mediach, w tym lokowanie treści edukacyjnych w popularnych serialach telewizyjnych.
Narodowy Fundusz Zdrowia kontynuuje również własne inicjatywy skierowane bezpośrednio do mężczyzn. Obejmują one kampanie edukacyjne dotyczące profilaktyki raka prostaty i raka jąder, współpracę z klubami sportowymi, służbami mundurowymi i samorządami, a także publikację poradnika „Profilaktyka to męska sprawa”. Wcześniej przeprowadzono także ogólnopolską akcję mailingową zachęcającą mężczyzn do wykonywania badań profilaktycznych i regularnej kontroli stanu zdrowia.
Z odpowiedzi Ministerstwa Zdrowia wynika więc, że mimo braku planów stworzenia odrębnej Narodowej Strategii Zdrowia Mężczyzn, problematyka zdrowia mężczyzn pozostaje ważnym elementem realizowanych programów zdrowotnych. Resort dostrzega zarówno niższy poziom uczestnictwa mężczyzn w badaniach profilaktycznych, jak i niekorzystne wskaźniki zdrowotne tej grupy. Odpowiedzią mają być dalsze działania profilaktyczne, rozwój nowoczesnych narzędzi cyfrowych, programów przesiewowych oraz kampanii edukacyjnych mających zachęcać mężczyzn do większej troski o własne zdrowie.
Pełna treść odpowiedzi na interpelację dostępna jest TUTAJ.
Czytaj również: Czy powstanie strategia zdrowia mężczyzn?
